Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2007

Ιστορία κατ' επιλογήν

Δεν ξέρω, και στο κάτω κάτω δεν με αφορά, τι πιστεύει ο καθένας για την ιστορία του έθνους του. Αυτό όμως που με ενδιαφέρει πρωτίστως είναι το να μην υποχρεώνει κανείς το παιδί μου να μαθαίνει ανοησίες. Η εκπαίδευση των παιδιών μας είναι πολύ πολύ σοβαρή και ευαίσθητη υπόθεση και είναι απαράδεκτο το να εξαρτάται από τις εθνικές ανασφάλειες, της μορφωτικές ανεπάρκειες και τα πολιτικά παιγνίδια του οποιουδήποτε.
Το σχολείο καλώς η κακώς είναι αναγκασμένο να διδάσκει δύο κατηγορίες γνωστικών αντικειμένων. Αυτά που βασίζονται σε αντικειμενικά επιστημονικά δεδομένα (Φυσική, Χημεία, Αρχαία, Μαθηματικά, Βιολογία, Αγγλικά, Πληροφορική) και σε αυτά που βασίζονται σε μη καθολικά αποδεκτές θεωρίες και θεωρήσεις (Ιστορία, Θρησκευτικά, Οικονομία, Αγωγή του Πολίτη). Στην πρώτη περίπτωση τα πράγματα είναι εύκολα. Η γνώση είναι δεδομένη. Το ίδιο και η διδασκαλία της.
Τι γίνεται όμως στην δεύτερη περίπτωση? Είναι δυνατόν να υπάρχει μόνο μία οπτική γωνία στην διαδικασία μεταφοράς μη αντικειμενικών δεδομένων στους μαθητές. Και αν ναι ποια είναι αυτή? Είναι δυνατόν να υπάρξει μία ενιαία εθνική θεώρηση της Ιστορίας, των Θρησκευτικών, της Πολιτικής Οικονομίας κτλ? Προφανώς όχι. Υπάρχουν αποκλίνουσες κατευθύνσεις και όλοι επιλέγουμε από μία.
Αφού λοιπόν δεν υπάρχει ομοφωνία σχετικά με το τι πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά μας, πως είναι δυνατόν το εκπαιδευτικό σύστημα να καθορίζει ενιαία εκπαιδευτική ύλη? Δεν είναι αν μη τι άλλο άδικο το να φορολογείται ένας γονιός προκειμένου το παιδί του να μάθει (κατά την γνώμη του) αρλούμπες?
Σε μια φιλελεύθερη χώρα της οποίας η κοινωνία δεν έχει ακόμα συμφωνήσει στα βασικά, είναι απαραίτητο να εξασφαλίζονται τα δικαιώματα όλων των πλευρών και ιδιαίτερα της μειοψηφίας. Υπό αυτή την έννοια καθίσταται πλέον απαραίτητο το να μελετηθεί από το υπουργείο Παιδείας η δυνατότητα της επιλογής από τους γονείς του πλαισίου διδασκαλίας των "ευαίσθητων" μαθημάτων. Και λέγοντας πλαίσιο διδασκαλίας εννοώ την διδακτέα ύλη και τον διδάσκοντα. Είναι αναγκαίο πλέον, στην κατάσταση που βρισκόμαστε, ο γονιός να λάβει μέτρα προκειμένου το παιδί του να έχει την μόρφωση που ο ίδιος θεωρεί ότι θα συμβάλει καλύτερα στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του. Όπως έχουν τα πράγματα σήμερα κανένας γονιός δεν μπορεί να εμπιστευτεί ένα εκπαιδευτικό σύστημα που επιλέγει την γνώση που παρέχει με κριτήρια μη συμβατά με τον στόχο της ποιοτικής μόρφωσης.
Βέβαια, η καθιέρωση του κατ' επιλογήν πλαισίου διδασκαλίας από τους γονείς είναι μία πολύπλοκη κατάσταση που απαιτεί συνολική αναδιοργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, κυρίως όσον αφορά την έκδοση και διανομή πολλαπλών συγγραμμάτων, την επιμόρφωση των καθηγητών, την προσαρμογή των ωραρίων διδασκαλίας, τον καθορισμό της εξεταστέας ύλης και την διενέργεια εξετάσεων. Όμως η ανάγκη να μην γίνονται τα παιδιά μας θύματα ηλιθίων και δογματικών ανθρώπων επιβάλει στην πολιτική ηγεσία την υποχρέωση να στρωθεί και να βρει λύσεις. Έχουν κατατεθεί κατά καιρούς απόψεις σχετικά με την αυτόνομηση των σχολικών μονάδων από την στενή επίβλεψη του υπουργείου και την ανάληψη της ευθύνης λειτουργίας τους από τους συλλόγους κηδεμόνων και καθηγητών. Θεωρώ ότι μία τέτοια προοπτική είναι πλέον αναγκαία ως ένα πρώτο βήμα καθώς στα στενά πλαίσια μιας μικρής σχολικής μονάδας είναι πολύ πιο εύκολο και κοινοί κώδικες συνεννόησης να υπάρξουν και πιο ευέλικτες μορφές εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Προσωπικά μπορώ να συζητάω επί ώρες με τον οποιοδήποτε για το τι έγινε στην Μικρασιατική καταστροφή. Και σε μία τέτοια συζήτηση χωρούν όλων των τύπων οι ανοησίες. Όταν όμως πρόκειται για την βασική εκπαίδευση του παιδιού μου, τότε εκεί δεν χωρά καμία ανοησία κανενός τύπου.